Πολιτισμος

Για τον Σωτήρη Σόρογκα: Σκουριές και Πέτρες*


 sorogas

Από τη δεκαετία του 1960 η παραστατικότητα κυριαρχεί στο ζωγραφικό έργο του Σωτήρη Σόρογκα. Ο ίδιος είναι αριστοτέχνης του σχεδίου το οποίο άλλωστε δίδαξε επί μακρόν στο τμήμα Αρχιτεκτόνων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Ο Σόρογκας αποδίδει τα ζωγραφικά θέματά του με τρόπο «ευθύ» επιτυγχάνοντας την εικονιστική ακρίβεια, χωρίς ωστόσο η ρεαλιστική αναπαράστασή τους να αποτελεί ζητούμενο. Η επιλογή του άσπρου φωτός, που χαρακτηρίζει το σύνολο του έργου του, πλαισιώνει τα αντικείμενα που επιλέγει να αναπαραστήσει με τρόπο μεταφυσικό, μετουσιώνοντας την πράξη της θέασης στο παρόν, σε στοχαστική ανάκληση της μνήμης του παρελθόντος.

Η μαστοριά και η πνευματικότητα συνυπάρχουν στο έργο του καλλιτέχνη. Η αισθητική απόλαυση που προκαλεί η αυστηρά δομημένη και «καθαρή» απεικόνιση των αντικειμένων του, εν προκειμένω πέτρες και σκουριές, οδηγούν τον θεατή με τρόπο υποδόριο στην υπέρβαση του βλέμματος,  βυθίζοντάς τον σταδιακά, μα και απαρέγκλιτα, στο σιωπηλό σύμπαν της ενθύμησης και της νοσταλγίας. Τα υλικά αντικείμενα που απεικονίζονται στη ζωγραφική του Σόρογκα, εκφεύγουν της ταπεινής καταγωγής τους και του χρηστικού τους παρελθόντος. Αποκτούν πνευματική υπόσταση και τη στιγμή που καταδηλώνουν την αέναη φυσική φθορά τους, αποδίδουν μορφή και σχήμα στις έννοιες του χρόνου και της μνήμης όλων αυτών που παρήλθαν, αφήνοντας πια στο σήμερα, μονάχα  το αχνό τους ίχνος και την νοσταλγία της ενθύμησής τους.

Η αυστηρή λιτότητα και οικονομία των μέσων έκφρασης, η χρήση του εκτυφλωτικού άσπρου φωτός, η επιλογή σημαινόντων όπως γκρεμισμένα σπίτια, άδεια πηγάδια, πέτρες, παλιά σκουριασμένα μηχανήματα, παλιά ξύλα, στόμια πηγαδιών, καλούν τον κοινωνό των έργων του Σόρογκα σε ένα διαρκές, σιωπηρό ταξίδι μνήμης και ενδοσκόπησης. Η φθορά και η απώλεια όπως αποτυπώνονται στον ζωγραφικό καμβά του καλλιτέχνη, υπενθυμίζουν τη δύναμη του χρόνου, η οποία κατισχύει έναντι των ανθρώπινων δημιουργημάτων, σχέσεων και εν τέλει των ίδιων των εαυτών. Στα έργα του, τα οποία είναι έμπλεα νοσταλγίας και στοχασμού για τα παρελθόντα, υπονοείται η πρότερη παρουσία και ενέργεια του ανθρώπου, του οποίου όμως η ολοκληρωτική, απεικονιστική απουσία είναι δηλωτική του πόνου, της ωριμότητας και του θανάτου που νομοτελειακά επέρχεται.

Κλείνοντας θα ήθελα να παραθέσω τα λόγια του τεχνοκριτικού κ. Χάρη Καμπουρίδη:

«… Ο Σόρογκας δεν κάνει ένα εύκολο μνημείο υπέρ των πραγμάτων και της μνήμης που χάνονται. Αντίθετα, οργανώνει ένα λιτό μα και οριακό διάλογο ανάμεσα στη μορφή, στην ανθρώπινη δηλαδή αξιολόγηση κάθε θεάματος και στο φως,  το υπέρτατο φως, αυτό που μας κάνει να βλέπουμε, να ορίζουμε τον χρόνο, τη διαδοχή των καταστάσεων της ύλης, τη σύντομη σαν πνοή ζωή μας…  πάνω στο απόλυτα φωτεινό, μισοφαίνονται σα σκελετωμένοι άγιοι ή σαν ναυάγια, κάποια ίχνη παλιάς ζωής… ο ζωγράφος μας καλεί με τα έργα του σε εικαστική προσευχή, σε εγκατάλειψη της ματαιοδοξίας, σε πίστη για το παντοδύναμο φως, το οποίο μπορεί ίσως να σβήσει το δικό μας θέαμα, αλλά θα κάνει πάντα το βλέμμα των ανθρώπων, ικανό να λειτουργεί ως λύχνος των μάταιων πραγμάτων».

 * Η έκθεση ζωγραφικών έργων του Σωτήρη Σόρογκα με τίτλο “Σκουριές και Πέτρες” διοργανώθηκε από τον Δήμο Έγκωμης, υπό την αιγίδα του Πρέσβη της Ελλάδας στην Κύπρο κ. Β. Παπαϊωάννου, στο Πολιτιστικό Κέντρο του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου από τις 16/06 έως τις 24/06 του 2012.

Επιμελητής έκθεσης: Τζιούμαρης Γεώργιος

http://www.euc.ac.cy/easyconsole.cfm/id/2022

http://sorogas.gr/

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s